ETF - Exchange Traded Fund

ETF

• Czym jest ETF?

  Jest to skrót od Exchange-Traded Fund, co oznacza fundusz inwestycyjny. Tytuły uczestnictwa w funduszu oraz certyfikaty inwestycyjne ETF są papierami wartościowym i są notowane na giełdzie. Najczęściej celem ETF-u jest odzwierciedlenie zachowania aktywów bazowych, którymi mogą być m.in. indeksy giełdowe, indeksy obligacji czy surowce. ETF-y notowane są na giełdzie na takich samych zasadach jak akcje, a ich płynność wspierana jest przez animatorów. Funkcjonowanie ETF-u jest oparte na unijnych i krajowych regulacjach.

• Rodzaje ETF

  ETF-y jako fundusze inwestycyjne mogą być oparte o różne rodzaje aktywów, które przedstawiamy w poniższym zestawieniu. Ponadto, instrumenty te możemy podzielić na pasywne (odwzorowujące indeks), których jest najwięcej, oraz aktywne (gdzie zarządzający starają się osiągnąć wyższe stopy zwrotu niż indeks ). W przypadku zarządzania pasywnego, inwestor może spodziewać się niższych opłat za zarządzanie.

  ETF-y w podziale na klasy aktywów
  ETF-y na obligacje
  ETF-y na towary
  ETF-y na akcje
  ETF-y rynku pieniężnego
  ETF-y na metale szlachetne
  ETF-y rynku nieruchomości
  ETF-y na wiele aktywów

  Źródło: Opracowanie własne na podstawie https://www.investopedia.com/

• Rozmiar rynku i udział ETF-ów

  ETF-y obecnie odpowiadają tylko za część rynku finansowego aktywów, jednak ich popularność wzrasta wraz z upływem czasu. Według danych Bloomberg, udział akcji w portfelach ETF waha się od 0,6% do 14,8%, w poszczególnych regionach względem ogółu wartości akcji dla danego rynku. Udział aktywów o stałym dochodzie (np. obligacji) w poszczególnych regionach waha się od 0,4% do 3,8%, co przedstawiają poniższe wykresy.

  Wykres 1. Wartość akcji i obligacji oraz wartość aktywów kontrolowanych przez fundusze ETF w Stanach Zjednoczonych. Dane w bilionach USD. 

   

  

  Ogół akcji na rynku odzwierciedla rozmiar rynku akcji w USA (bez ETF-ów). Stan na 31 października 2025 roku. Akcje reprezentowane przez kapitalizację rynkową indeksu Russell 3000. Źródło: Bloomberg.
  Akcje w ETF-ach odzwierciedlają wielkość rynku akcji w portfelach ETF notowanych w USA. Stan na 31 października 2025 roku. Źródło: Bloomberg.
  Ogół obligacji na rynku odzwierciedla niespłacony dług wyemitowany przez rezydentów USA. Stan na 31 marca 2025 roku. Źródło: Bank Rozrachunków Międzynarodowych (BIS).
  Obligacje w ETF-ach odzwierciedlają wielkość notowanego w USA rynku obligacji w portfelach ETF, których instrumentem bazowym są obligacje    . Stan na 31 października 2025 roku. Źródło: Bloomberg.

  Wykres 2. Wartość akcji i obligacji oraz wartość aktywów kontrolowanych przez fundusze ETF w Europie. Dane w bilionach USD.   

  
  Ogół akcji na rynku odzwierciedla wielkość europejskich rynków akcji (bez ETF-ów). Stan na 31 października 2025 roku. Kapitał (bez ETF) reprezentowany przez kapitalizację rynkową STOXX Europe 600 Index. Źródło: Bloomberg. 
  Akcje w ETF-ach odzwierciedlają wartość  europejskich akcji w portfelach ETF.     Stan na 31 października 2025 roku. Źródło: Bloomberg.
  Ogół obligacji na rynku odzwierciedla niespłacony dług wyemitowany przez rezydentów strefy euro. Stan na 31 marca 2025 roku. Źródło: Bank Rozrachunków Międzynarodowych (B IS).
  Obligacje w ETF-ach odzwierciedlają wielkość europejskiego rynku obligacji w portfelach ETF-ów, których instrumentem bazowym są obligacje. Stan na 31 października 2025 roku. Źródło: Bloomberg.
   

  Wykres 3. Wartość akcji i obligacji oraz wartość aktywów kontrolowanych przez fundusze ETF w obszarze Azji i Pacyfiku. Dane w bilionach USD. 

  

  Ogół akcji na rynku odzwierciedla wielkość rynków akcji w regionie Azji i Pacyfiku (bez ETF). Stan na 31 października 2025 roku. Akcje (bez ETF) reprezentowane przez kapitalizację rynkową indeksu MSCI AC Asia Pacific Index. źródło: Bloomberg.
  Akcje w ETF-ach odzwierciedlają wielkość rynku regionu Azji i Pacyfiku   akcji w portfelach ETF  . Stan na 31 października 2025 roku. Źródło: Bloomberg
  Ogół obligacji na rynku odzwierciedla niespłacony dług wyemitowany przez rządy i firmy z  Australii, Chin, Hongkongu, Japonii, Malezji, Filipin, Singapuru i Tajlandii. Stan na 31 marca 2025 roku. Źródło: Bank Rozrachunków Międzynarodowych (BIS).
  Obligacje w portfelach ETF odzwierciedlają wielkość notowanego rynku ETF-ów w regionie Azji- Pacyfiku o stałym dochodzie. Stan na 31 marca 2025 roku. Źródło: Bloomberg.
   

  Wykres 4. Wartość globalnego rynku funduszy ETF

  

  Źródło: Bloomberg.

• Przykładowe korzyści z inwestycji w ETF

  Dywersyfikacja

  Chociaż łatwo jest myśleć o dywersyfikacji w kontekście szerokich branż rynkowych, fundusze ETF pozwalają również inwestorom na dywersyfikację horyzontalną spółek działających w ramach jednej branży. Dzięki inwestycji w ETF znacznie prościej i przy mniejszych zasobach finansowych można uzyskać ekspozycję na dany sektor przez koszyk spółek, niż w przypadku kupowania akcji pojedynczych spółek z danej branży. Udział w poszczególnych spółkach będzie dostosowany do benchmarku a zarówno kupno i sprzedaż takiego koszyka akcji ujętego w ETF będzie zdecydowanie mniej czasochłonne niż gdyby robić to samemu. Dodatkowo kwota inwestycji może być mniejsza. Kupienie wszystkich elementów określonego koszyka wymagałoby dużo pieniędzy i wysiłku. W przypadku funduszy ETF, korzyści związane z dywersyfikacją można czerpać przy zaangażowaniu mniejszych środków, niż w przypadku chęci odwzorowania indeksu poprzez zakup aktywów na własną rękę. Dywersyfikacja może pomóc zabezpieczyć portfel przed zmiennością rynku. Przy zainwestowaniu tylko w jedną branżę, która to branża miałaby naprawdę zły rok, prawdopodobnie cały portfel również osiągnąłby słabe wyniki. Inwestując w różne branże, firmy o różnych rozmiarach, regionach geograficznych i nie tylko, można zapewnić swojemu portfelowi większą równowagę. Ponieważ fundusze ETF często są dobrze zdywersyfikowane, inwestor może to uwzględniać przy planowaniu swojej ekspozycji rynkowej.

  Rozszerzenie możliwości inwestycyjnych

  Alokacja zagraniczna może być problematyczna w przypadku inwestorów indywidualnych ze względu na brak bezpośredniej dostępności niektórych rynków. Dobrym pomysłem jest wykorzystywanie w takiej sytuacji szerokiej gamy funduszy typu ETF. Mogą one posłużyć do budowy portfela globalnego, alokacji według regionów lub klas aktywów, ekspozycji sektorowej, inwestowania pasywnego względem taktycznego czy rebalansowania portfela.

  Transparentność

  Każdy, kto ma dostęp do Internetu, może sprawdzać zachowanie się ceny konkretnego ETF-a na giełdzie. W przypadku ETF aktywa funduszu ujawniane są zdecydowanie częściej niż w przypadku tradycyjnych funduszy inwestycyjnych. Ta przejrzystość pozwala uważnie obserwować swoje inwestycje. 

  Transakcje jak w przypadku akcji

  ETF może dawać posiadaczowi korzyści wynikające z dywersyfikacji, a dodatkowo posiada płynność handlową akcji. W szczególności:
  •    Handel ETF-ami odbywa się po cenie, która jest aktualizowana w ciągu dnia. Otwarty fundusz inwestycyjny jest natomiast wyceniany na koniec dnia, według wartości aktywów netto.
  •    Fundusze ETF umożliwiają zarządzanie ryzykiem poprzez handel kontraktami terminowymi i opcjami, tak jak w przypadku akcji.

  Niższe opłaty

  Fundusze ETF, które są zarządzane pasywnie tzn. odwzorowują zachowanie benchmarku i nie starają się uzyskać od niego lepszego wyniku, mają znacznie niższe wskaźniki wydatków w porównaniu z funduszami zarządzanymi aktywnie, którymi zwykle są tradycyjne fundusze inwestycyjne. Co wpływa na wskaźnik wydatków funduszu wspólnego inwestowania? Koszty, takie jak: opłata za zarządzanie, wydatki księgowe udziałowców na poziomie funduszu, a także opłaty za usługi, takie jak: opłacenie rady dyrektorów oraz opłaty za sprzedaż i dystrybucję. W przypadku tradycyjnych funduszy inwestycyjnych często są istotnie wyższe niż w przypadku ETF.

  Mniejsza zniżka lub premia w cenie

  Istnieje ograniczone prawdopodobieństwo, że ceny ETF-ów będą wyższe lub niższe niż ich rzeczywista wartość w związku z działalnością osób, które chciałyby skorzystać z arbitrażu występującego pomiędzy ceną ETF-a a posiadanymi akcjami. Handel funduszami ETF często realizowany jest przez całą sesję notowań po cenie zbliżonej do ceny bazowych papierów wartościowych. Dlatego jeśli cena jest znacznie wyższa lub niższa niż wartość aktywów netto, arbitraż przywróci cenę do normy. W przeciwieństwie do zamkniętych funduszy indeksowych, handel ETF-ami opiera się na podaży i popycie, a animatorzy rynku przechwytują zyski z rozbieżności cen.
   

• Najważniejsze ryzyka związane z inwestowaniem w ETF-y

  Mniejsza dywersyfikacja

  W przypadku niektórych sektorów lub akcji zagranicznych zdarzają się ETF-y, które zawierają jedynie akcje spółek o dużej kapitalizacji ze względu na wąską grupę akcji w benchmarku. Brak ekspozycji na spółki o średniej i małej kapitalizacji może pozostawić potencjalne możliwości wzrostu poza zasięgiem poszczególnych funduszy ETF

  Ryzyko emitenta

  Jest to tzw. ryzyko delistingu, czyli tytuły uczestnictwa funduszy ETF przestają być notowane na giełdzie, ponieważ dany fundusz ETF kończy swoją działalność. W takiej jednak sytuacji inwestor nie traci swoich środków, ponieważ emitent odkupuje od niego tytuły uczestnictwa i wypłaca inwestorowi środki finansowe w wysokości aktywów netto przypadających na posiadane tytuły uczestnictwa. W najgorszym przypadku, inwestor będzie musiał zrealizować stratę jeżeli cena odkupienia będzie niższa od ceny zakupu.

  Koszty mogą być wyższe

  Większość ludzi porównuje handel ETF-ami z handlem innymi funduszami, ale jeśli porównamy ETF-y z inwestowaniem w konkretne akcje, koszty są wyższe. Rzeczywista prowizja płacona brokerowi może być taka sama, ale w przypadku inwestowania w konkretne akcje nie ma opłaty za zarządzanie. Ponadto, ponieważ powstaje coraz więcej niszowych funduszy ETF, jest bardziej prawdopodobne, że będą one podążać za indeksem o niskim wolumenie. Może to skutkować wysokim spreadem kupna lub sprzedaży. A w efekcie można znaleźć lepszą cenę inwestując w rzeczywiste akcje.

  Niższe stopy dywidendy

  Istnieją fundusze ETF wypłacające dywidendy, ale zyski mogą nie być tak wysokie, jak te związane z posiadaniem wysokodochodowych akcji lub grupy akcji. Ryzyko związane z posiadaniem funduszy ETF jest zwykle niższe, ale jeśli inwestor może podjąć wyższe ryzyko, wówczas stopa dywidendy z akcji może również być znacznie wyższa. Chociaż można wybrać akcje o najwyższej stopie dywidendy, fundusze ETF śledzą szerszy rynek, więc ich ogólna rentowność będzie średnio niższa.

  Lewarowane zwroty z ETF-ów mogą różnić się od rzeczywistych zmian aktywa bazowego

  Lewarowany fundusz ETF to fundusz, który wykorzystuje finansowe instrumenty pochodne i instrumenty dłużne w celu zwiększenia zwrotów z indeksu bazowego. Niektóre fundusze ETF z podwójną lub potrójną dźwignią mogą stracić więcej niż dwukrotność lub trzykrotność śledzonego indeksu. Tego rodzaju spekulacyjne inwestycje wymagają dokładnej oceny. Jeśli inwestor trzyma w portfelu tego typu fundusz ETF przez długi czas, rzeczywista strata może się szybko zwielokrotnić. 

  Ryzyka związane z inwestycjami zagranicznymi

  Jeśli ETF inwestuje w aktywa zagraniczne, to należy pamiętać, że istnieją dodatkowe czynniki ryzyka, do których w szczególności zaliczamy:

  • ryzyko wahania waluty rozliczeniowej danego instrumentu finansowego w stosunku do złotego;
  • ryzyko posiadania ograniczonego (opóźnionego) dostępu do informacji.

  Z uwagi na globalny charakter, instrumenty dostępne na rynkach zagranicznych cechują się względnie większą płynnością. Zmienność inwestycji w aktywa zagraniczne może być wyższa za sprawą ekspozycji nie tylko na zmienność cen instrumentów finansowych, ale również na zmienność kursów wymiany walut.

• Na co zwracać uwagę wybierając dany ETF

  Poniżej przedstawiamy kilka wybranych elementów, na które warto zwrócić uwagę wybierając dany ETF.

  Klasa aktywów 

  W jakim obszarze inwestuje fundusz. Klasa aktywów czy sam benchmark, do którego będzie się porównywał fundusz ETF, będą bardzo ważne w kontekście osiąganych stóp zwrotu. Warto dostosować swoje inwestycje do własnego profilu ryzyka oraz zdolności do podejmowania ryzyka.

  Osiągnięte wyniki w przeszłości

  Chociaż wyniki osiągnięte w przeszłości nie wskazują na przyszłe zwroty, jest to jednak powszechna miara do porównywania funduszy ETF.

  Wolumen

  Wolumen obrotu w danym okresie pozwala porównać popularność różnych funduszy. Im wyższy wolumen obrotu, tym większa płynność.

  Opłaty

  Im niższy wskaźnik wydatków, tym mniejszą część inwestycji przeznacza się na koszty administracyjne. Chociaż może być kuszące, aby zawsze szukać funduszy o najniższych wskaźnikach kosztów, czasami droższe fundusze (takie jak aktywnie zarządzane fundusze ETF) mogą mieć wystarczająco dobre wyniki, które z nawiązką rekompensują wyższe opłaty.

  Zasoby

  Portfele różnych funduszy często uwzględniane są również w narzędziach przesiewowych (screenerach), umożliwiając klientom porównanie różnych składów portfeli poszczególnych ETF.

  Prowizje

  Część brokerów nie pobiera prowizji od zleceń na ETF, co oznacza, że można nimi handlować bez żadnych dodatkowych opłat w celu realizacji transakcji. Warto jednak sprawdzić, czy w konkretnym przypadku brak prowizji funduszu będzie nas dotyczyć.

• Jakie ETF-y są dostępne w Santander Biuro Maklerskie?

  Oprócz ETF-ów notowanych na GPW, za naszym pośrednictwem możesz inwestować również w setki zagranicznych ETF-ów. Aktualną listę zagranicznych ETFów dostępnych w naszym biurze znajdziesz w skanerze ETF Uruchomi się w nowym oknie.